Druk cyfrowy

Co to jest druk cyfrowy?

Druk cyfrowy to technika drukowania, w której obraz trafia na podłoże bezpośrednio z pliku komputerowego, bez form drukowych, takich jak płyty offsetowe czy sita. Ponieważ każda odbitka powstaje z danych w pamięci urządzenia, kolejne egzemplarze mogą się od siebie różnić: inną nazwą, numerem albo całą grafiką.

Pod tym pojęciem kryją się dwie główne grupy technologii. Druk atramentowy (inkjet) nanosi na podłoże krople atramentu z głowic. Druk elektrofotograficzny, nazywany potocznie laserowym, przenosi na papier toner i utrwala go ciepłem. W reklamie wizualnej dominuje druk atramentowy. Określenie „druk cyfrowy” opisuje metodę, a druk wielkoformatowy rozmiar wydruku: banery, folie i plakaty drukuje się zwykle cyfrowo, ale nie każdy druk cyfrowy jest wielkoformatowy.

Jak działa druk cyfrowy?

Proces zaczyna się od pliku graficznego, zwykle PDF. Oprogramowanie RIP przelicza go na dane dla drukarki: rozkład kropek, ilość atramentu i profil koloru dla konkretnego materiału. Urządzenie nanosi obraz w przestrzeni barw CMYK, często uzupełnionej o dodatkowe kolory atramentu, a następnie wydruk zostaje utrwalony.

Sposób utrwalenia zależy od rodzaju atramentu i w dużej mierze wyznacza, do czego dany wydruk się nadaje:

Rodzaj druku cyfrowego	Jak utrwala się obraz	Typowe zastosowania w reklamie
Solwentowy i ekosolwentowy	Rozpuszczalnik odparowuje, a pigment wiąże się z powierzchnią materiału	Banery, folie samoprzylepne, siatki mesh
Lateksowy	Atrament na bazie wody utrwala się w podwyższonej temperaturze w drukarce	Folie, tapety, plakaty, grafiki do wnętrz
UV	Atrament utwardza się promieniowaniem ultrafioletowym podczas drukowania	Folie z roli i podłoża sztywne w drukarkach stołowych
Sublimacyjny	Barwnik przechodzi pod wpływem temperatury w strukturę włókien poliestru	Tkaniny do ramek tekstylnych i ścianek
Elektrofotograficzny (toner)	Toner zostaje stopiony z papierem w zespole utrwalającym	Ulotki, wizytówki, krótkie serie druków małoformatowych

Solwent, ekosolwent, lateks i UV to rodzaje atramentu w druku atramentowym, a nie odrębne techniki druku. Różnią się też obróbką po wydruku: wydruk solwentowy przed laminowaniem musi odgazować, czyli poczekać, aż odparuje rozpuszczalnik, natomiast wydruk lateksowy lub UV wychodzi z drukarki suchy. Czas odgazowania podają producenci atramentu i folii.

Nazwa technologii nie mówi więc wszystkiego o trwałości. Ten sam plik wydrukowany na banerze, na folii z laminatem i na papierze będzie miał zupełnie inną odporność na słońce, wodę i ścieranie.

Druk cyfrowy a offsetowy

W druku offsetowym dla każdego koloru przygotowuje się płytę drukową, a maszynę ustawia się przed nakładem. Koszt tego przygotowania rozkłada się na liczbę egzemplarzy, dlatego offset jest typowym wyborem przy dużych nakładach papierowych druków: katalogów, ulotek czy opakowań. Druk cyfrowy pomija ten etap, więc lepiej sprawdza się przy krótkich seriach, pojedynczych egzemplarzach i częstych zmianach treści.

Cecha	Druk cyfrowy	Druk offsetowy
Przygotowanie	Druk bezpośrednio z pliku	Płyty drukowe i ustawienie maszyny
Nakład	Od jednej sztuki	Ekonomiczny przy większych nakładach
Dane zmienne	Każda sztuka może być inna	Zmiana treści wymaga nowych form
Format w reklamie	Także wielki format z roli, np. kilka metrów długości	Ograniczony formatem arkusza maszyny
Kolory specjalne	Zwykle odwzorowywane z mieszania atramentów	Możliwy osobny kolor z farby mieszanej

Nie ma jednej liczby egzemplarzy, od której jedna technika zawsze staje się tańsza. Granica zależy od formatu, papieru lub materiału, liczby kolorów i wymagań co do odwzorowania barw.

Druk cyfrowy a sitodruk

Sitodruk przenosi farbę przez szablon na sicie, osobny dla każdego koloru. Pozwala nanieść grubą, kryjącą warstwę farby i kolory specjalne, dlatego stosuje się go przy powtarzalnych seriach z niewielką liczbą barw. Druk cyfrowy obywa się bez sit, więc pełnokolorowa grafika, zdjęcie albo seria z różnymi napisami nie wymaga przygotowania kolejnych matryc.

Określenie „sitodruk cyfrowy” pojawia się w wyszukiwarkach, ale łączy dwa różne procesy. Zwykle chodzi albo o zwykły druk cyfrowy, albo o cyfrowe przygotowanie szablonu do sitodruku, po którym sam nadruk nadal wykonuje się przez sito.

Druk cyfrowy w reklamie wizualnej

Większość nośników reklamy wizualnej powstaje dziś z wydruku cyfrowego: banery reklamowe, siatki na rusztowania, naklejki, folie do oklejania witryn i pojazdów, plakaty do kasetonów oraz grafiki na ścianki wystawiennicze. Wydruk na folii można też nakleić na sztywną płytę i wykonać z niego tablicę reklamową z PCV, kompozytu aluminiowego lub plexi.

W Folplex realizujemy druk wielkoformatowy na banerach, foliach i siatkach, a wydruki dalej przetwarzamy: laminujemy, docinamy po obrysie, oczkujemy lub naklejamy na płyty. Dobór materiału i wykończenia zależy od tego, czy grafika ma wisieć kilka tygodni w sklepie, czy kilka lat na elewacji.

Jak przygotować plik do druku cyfrowego?

• Kolory: przygotuj plik w CMYK. Jeśli ważny jest kolor firmowy, podaj jego wzorzec, na przykład numer Pantone, aby można było dobrać najbliższe odwzorowanie.
• Rozdzielczość: oceniaj ją w docelowej skali i w odniesieniu do odległości oglądania. Więcej piszemy w haśle DPI.
• Spady i marginesy: dodaj spad i zostaw margines bezpieczny przy krawędziach, oczkach i zagięciach.
• Teksty: zamień fonty na krzywe lub osadź je w PDF.
• Kontrola: przed drukiem plik przechodzi preflight, a przy krytycznych kolorach warto zamówić próbę na docelowym materiale.

Zalety i ograniczenia druku cyfrowego

Zalety: brak kosztów form drukowych, możliwość druku od jednej sztuki, łatwa zmiana treści i personalizacja, pełny kolor bez dodatkowych przygotowań oraz szybkie przejście od akceptacji projektu do wydruku. W wielkim formacie druk cyfrowy pozwala wykonać grafikę o długości wielu metrów z jednego pliku.

Ograniczenia: kolory specjalne są zwykle odwzorowywane z mieszania atramentów, więc niektóre odcienie, szczególnie bardzo nasycone lub metaliczne, mogą się różnić od wzornika. Kolor zależy też od materiału i ustawień urządzenia, dlatego ta sama grafika wydrukowana w dwóch miejscach może wyglądać inaczej. Przy bardzo dużych nakładach prostych druków papierowych inne techniki mogą być tańsze.

Najczęstsze pytania o druk cyfrowy