Druk solwentowy
Druk solwentowy to jedna z najstarszych i najbardziej sprawdzonych technologii druku wielkoformatowego, stosowana od lat 90. XX wieku. Technologia ta charakteryzuje się wyjątkową trwałością wydruków w trudnych warunkach atmosferycznych, dzięki czemu nadal cieszy się dużą popularnością w przemyśle reklamowym i oznakowaniu zewnętrznym.
Co to jest druk solwentowy?
Druk solwentowy (ang. solvent printing) to technologia druku atramentowego, w której nośnikiem barwnika jest organiczny rozpuszczalnik chemiczny – solwent. Atramenty solwentowe zawierają pigmenty lub barwniki rozpuszczone w silnych rozpuszczalnikach organicznych, takich jak cykloheksanon, acetony, estry czy węglowodory aromatyczne.
Charakterystyczną cechą atramentów solwentowych jest ich zdolność do wnikania w strukturę lub powłokę podłoża – rozpuszczalnik „otwiera” mikrostruktury materiału, umożliwiając głębsze osadzenie pigmentu. Dzięki temu wydruki solwentowe są wyjątkowo odporne na ścieranie, wodę, UV i warunki atmosferyczne, nawet bez dodatkowego laminowania.
W odróżnieniu od nowszych technologii jak druk ekosolwentowy czy lateksowy, klasyczny druk solwentowy wymaga odpowiedniej wentylacji lub instalacji odciągów chemicznych z uwagi na emisję lotnych związków organicznych (VOC). Jest to istotny czynnik kosztowy i organizacyjny przy projektowaniu drukarni solwentowych.
Jak działa druk solwentowy?
Proces druku solwentowego przebiega podobnie jak w innych technologiach atramentowych. Głowica drukująca (najczęściej piezoelektryczna) wystrzeliwuje mikroskopijne krople atramentu na powierzchnię nośnika z precyzją do kilku pikolitorów na kroplę. Atrament trafia na podłoże, a zawarty w nim rozpuszczalnik reaguje z powierzchnią materiału.
Kluczowym etapem jest suszenie i utrwalanie wydruku. Plotery solwentowe wyposażone są zazwyczaj w grzałki nagrzewające podłoże do temperatury 35-55°C (w przypadku mildsolwentu) lub do wyższych temperatur w przypadku hardsolwentu. Ciepło przyspiesza odparowanie rozpuszczalnika i utrwalenie pigmentu na/w podłożu.
Po opuszczeniu drukarki wydruk wymaga czasu na „outgassing” – dalsza ewaporacja resztek rozpuszczalnika z głębi materiału. Trwa to zazwyczaj od 12 do 24 godzin. Przedwczesne laminowanie przed zakończeniem outgassingu może prowadzić do powstawania pęcherzy i odwarstwień laminatu.
Rozdzielczość druku solwentowego wynosi typowo 360-720 dpi, co jest wystarczające dla druku wielkoformatowego przeznaczonego do oglądania z odległości kilku metrów.
Rodzaje atramentów solwentowych
Rynek atramentów solwentowych oferuje kilka odmian różniących się składem chemicznym, agresywnością rozpuszczalnika i przeznaczeniem:
Hard solvent (twardy solwent) – atramenty zawierające silne, agresywne rozpuszczalniki organiczne (np. cykloheksanon, metyloetyloketoksym). Hard solvent zapewnia najwyższą trwałość wydruków (do 10+ lat z laminatem) i najszerszą kompatybilność z podłożami, ale wymaga intensywnej wentylacji, środków ochrony osobistej i specjalnych instalacji odciągowych. Stosowany głównie w dużych zakładach produkcyjnych z odpowiednią infrastrukturą.
Eco solvent (ekosolwent) – atramenty na bazie łagodniejszych rozpuszczalników, będące kompromisem między trwałością a bezpieczeństwem pracy. Ekosolwent można stosować w normalnie wentylowanych pomieszczeniach. Jest to aktualnie dominująca odmiana solwentu w małych i średnich drukarniach. Szerzej opisany w artykule o druku ekosolwentowym.
Mild solvent (łagodny solwent) – stosunkowo nowy rodzaj atramentu, pośredni między hardsolwentem a ekosolwentem. Łączy dobrą trwałość z umiarkowaną toksycznością. Mild solvent to termin używany głównie przez producenta Roland dla swoich systemów ECO-SOL MAX i podobnych. Trwałość wydruków mild solvent sięga 3-5 lat bez laminatu i do 7 lat z laminatem.
Druk solwentowy a inne technologie
Poniżej porównanie druku solwentowego z innymi popularnymi technologiami druku wielkoformatowego:
| Cecha | Druk solwentowy | Druk ekosolwentowy | Druk lateksowy | Druk UV |
|---|---|---|---|---|
| Trwałość outdoor (bez laminatu) | 5-10 lat | 2-4 lata | 3-5 lat | 3-5 lat |
| Wymagana wentylacja | Intensywna (hard solvent) | Normalna | Minimalna | Normalna |
| Podłoża elastyczne | Tak | Tak | Tak | Ograniczone |
| Podłoża sztywne | Ograniczone | Ograniczone | Ograniczone | Tak (flatbed) |
| Koszt eksploatacji | Wysoki | Średni | Średni-wysoki | Wysoki |
| Czas schnięcia po druku | 12-24 godziny (outgassing) | 4-12 godzin | Natychmiastowe | Natychmiastowe (UV) |
| Druk na tkaninach | Wymaga powłoki | Wymaga powłoki | Bezpośrednio | Ograniczone |
Zastosowania druku solwentowego
Druk solwentowy jest szczególnie ceniony wszędzie tam, gdzie wymagana jest wyjątkowo wysoka trwałość ekspozycji zewnętrznej:
- Billboardy i wielkoformatowe reklamy zewnętrzne – materiały eksponowane przez kilka lat na wolnym powietrzu bez możliwości wymiany
- Oklejanie pojazdów użytkowych – ciężarówki, autobusy, naczepy. Druk solwentowy na folii cast wytrzymuje mycie w myjni automatycznej przez wiele lat
- Plandeki i nadruki na ciężarówki – materiały PVC do plandek reklamowych wymagające trwałości w ekstremalnych warunkach
- Banery reklamowe długoterminowe – ekspozycje zaplanowane na 3-5+ lat
- Oznakowanie budowlane – siatki ochronne i reklamowe na rusztowaniach
- Folie do oklejania samochodów – oklejanie samochodów reklamowych i firmowych
- Reklama na siatce mesh – siatka mesh do wielkoformatowych instalacji zewnętrznych
Na czym można drukować solwentem?
Kompatybilność podłoży z drukiem solwentowym jest szeroka, szczególnie w przypadku hardsolwentu:
- Folie winylowe samoprzylepne – wszystkie rodzaje folii do oklejania, w tym folie ploterowe
- Banery PVC – banery reklamowe od 300 do 650 g/m² i powyżej
- Plandeki PVC – grube materiały do zadruku plandek ciężarowych
- Siatka mesh – perforowane banery na rusztowania i wielkie formaty
- Folie magnetyczne – do zastosowań na pojazdach i metalowych tablicach
- Folie okienne – do oklejania witryn sklepowych i dekoracji okien
- Materiały z powłoką – specjalne materiały tekstylne z powłoką solwentową
Hard solvent umożliwia zadruk materiałów trudnych do zadruku innymi technologiami, w tym niektórych mat i folii niepowlekanych. Ekosolwent i mild solvent mają nieco węższe możliwości w tym zakresie.
Zalety i wady druku solwentowego
Zalety:
- Wyjątkowa trwałość – nawet do 10 lat na zewnątrz z laminatem
- Odporność na ścieranie, chemikalia, warunki atmosferyczne
- Szeroka kompatybilność z podłożami (szczególnie hard solvent)
- Sprawdzona technologia z wieloletnim dorobkiem
- Wydruki odporne nawet na agresywne czyszczenie
- Dostępność niedrogich drukarek w segmencie mid-range
Wady:
- Wysoka toksyczność atramentów hard solvent – ryzyko dla zdrowia pracowników
- Konieczność drogich systemów wentylacyjnych i odciągowych
- Długi czas outgassingu (12-24 h) przed laminowaniem
- Wyższe koszty utylizacji odpadów niebezpiecznych
- Przepisy środowiskowe ograniczające emisję VOC w UE
- Nieprzyjemny, intensywny zapach podczas druku
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Trwałość druku solwentowego zależy od rodzaju atramentu i nośnika. Hard solvent bez laminatu wytrzymuje 5-7 lat na zewnątrz, z laminatem UV do 10 lat lub dłużej. Ekosolwent zapewnia 2-4 lata bez laminatu i 5-7 lat z laminatem. Mild solvent plasuje się pośrodku – 3-5 lat bez laminatu.
Klasyczny hard solvent zawiera silne rozpuszczalniki organiczne, które są szkodliwe przy wdychaniu i kontakcie ze skórą. Wymaga stosowania masek z filtrem przeciwchemicznym, rękawic i intensywnej wentylacji z odciągiem. Ekosolwent i mild solvent są znacznie bezpieczniejsze i mogą być stosowane przy normalnej wentylacji.
Wydruki solwentowe nie wymagają bezwzględnie laminowania, ponieważ są już dość odporne na warunki atmosferyczne. Jednak laminowanie znacząco przedłuża żywotność wydruku i poprawia odporność na zarysowania. Ważne: przed laminowaniem należy odczekać 12-24 godziny na zakończenie outgassingu, inaczej pod laminatem mogą powstawać pęcherze.
Hard solvent zawiera bardzo agresywne rozpuszczalniki (np. cykloheksanon), które głęboko wnikają w podłoże i zapewniają ekstremalną trwałość, ale są silnie toksyczne i wymagają specjalnej wentylacji. Eco solvent używa łagodniejszych estrów kwasów tłuszczowych – jest bezpieczniejszy w pracy i można go stosować bez drogich systemów odciągowych, przy nieco krótszej trwałości wydruków.
Wiodącymi producentami ploterów solwentowych są Roland, Mimaki, Mutoh i Agfa. Roland oferuje szeroką gamę urządzeń ekosolwentowych i mild solvent (seria TrueVIS, serie DG, BN). Mimaki produkuje plotery JV i JFX. Do hardsolwentu stosuje się głównie większe urządzenia przemysłowe Agfa, Durst i Vutek.
Druk ekosolwentowy i mild solvent mogą być stosowane do wnętrz, choć wymagają wietrzenia po montażu. Hard solvent ze względu na intensywny zapach i emisję VOC nie nadaje się do zastosowań wewnątrz pomieszczeń użytkowych. Do wnętrz biur, szkół i szpitali znacznie lepiej sprawdza się druk lateksowy pozbawiony emisji VOC.
Potrzebujesz trwałego druku zewnętrznego na banerach lub foliach?
Skontaktuj się z nami i dowiedz się, jak możemy pomóc w realizacji Twojego projektu. Oferujemy profesjonalny druk wielkoformatowy, oklejanie samochodów oraz plandeki reklamowe w technologiach zapewniających wieloletnią trwałość.
