Edge-lit

Co to jest edge-lit?

Edge-lit (podświetlenie krawędziowe) to technika oświetlenia, w której diody LED umieszczone są na krawędziach panelu (najczęściej z plexi lub poliwęglanu), a światło rozprowadzane jest po całej powierzchni płyty dzięki jej właściwościom optycznym. Efektem jest równomiernie podświetlona, cienka powierzchnia bez widocznych punktów świetlnych.

W branży reklamy wizualnej edge-lit stosuje się przede wszystkim w lightboxach, cienkich panelach reklamowych, szyldach podświetlanych i semaforach dwustronnych. Główną zaletą jest możliwość budowy ekstremalnie cienkich konstrukcji (nawet 10-20 mm głębokości), co jest niemożliwe przy klasycznym podświetleniu od tyłu (backlight).

Jak działa podświetlenie krawędziowe?

System edge-lit składa się z trzech elementów:

• Listwy LED krawędziowe – paski lub moduły LED montowane na jednej, dwóch lub wszystkich czterech krawędziach panelu. Im więcej oświetlonych krawędzi, tym bardziej równomierne podświetlenie.
• Płyta LGP (Light Guide Panel) – specjalna płyta z plexi (PMMA) z nadrukowanym wzorem punktów rozpraszających (dot pattern). Punkty są gęstsze dalej od źródła LED, co kompensuje spadek jasności i zapewnia równomierne rozproszenie światła po całej powierzchni.
• Folia dyfuzyjna – cienka folia nakładana na przód płyty, która dodatkowo wygładza obraz światła i eliminuje ewentualne nierównomierności.

Światło z diod LED wchodzi w krawędź płyty PMMA i dzięki całkowitemu wewnętrznemu odbiciu (TIR – Total Internal Reflection) rozchodzi się po jej wnętrzu. Nadrukowane punkty rozpraszające zaburzają TIR w kontrolowany sposób, kierując światło na zewnątrz – w stronę widza. Efektem jest jednorodna, jasna powierzchnia.

Edge-lit a backlight – porównanie

Parametr	Edge-lit (krawędziowe)	Backlight (od tyłu)
Głębokość konstrukcji	10-25 mm (ultra-cienki)	60-120 mm
Równomierność	Bardzo dobra (z płytą LGP)	Dobra (wymaga odpowiedniego rozstawu LED)
Jasność maksymalna	Niższa (ograniczona krawędziami)	Wyższa (LED na całej powierzchni)
Waga	Niska	Wyższa (głębsza konstrukcja)
Maksymalny rozmiar	Do ok. 150 x 100 cm (1 źródło)	Bez ograniczeń praktycznych
Dwustronność	Naturalna (światło w obie strony)	Wymaga dwóch zestawów LED
Koszt	Wyższy (płyta LGP)	Niższy przy dużych formatach
Serwis	LED dostępne na krawędzi	Wymaga otwarcia obudowy

Zastosowania edge-lit w reklamie

• Lightboxy (panele podświetlane) – ultra-cienkie panele reklamowe zawieszane na ścianach, montowane w ramach snap-frame. Popularne w galeriach handlowych, hotelach, kinach i restauracjach.
• Semafory dwustronne – szyldy wystające z elewacji. Edge-lit pozwala na dwustronny semafor o grubości zaledwie 30-40 mm. Jedna płyta LGP podświetla obie strony jednocześnie.
• Menu boardy – podświetlane tablice menu w restauracjach i kawiarniach. Cienka konstrukcja nie zajmuje miejsca na ścianie.
• Oznakowanie wewnętrzne – podświetlane tablice informacyjne, piktogramy, wayfinding w biurowcach i hotelach.
• Tablice podświetlane – cenniki, regulaminy, mapy montowane na ścianach.

Materiały stosowane w systemach edge-lit

• Płyta LGP z PMMA (plexi) – standardowy materiał, doskonała transmisja światła (92%), dot pattern grawerowany laserowo lub sitodrukowany
• Plexi satynowa/mleczna – prostsza alternatywa bez dot pattern, ale mniej równomierna. Stosowana w mniejszych formatach.
• Listwy LED krawędziowe – dedykowane moduły LED o wąskim kącie świecenia (15-30 stopni), kierujące światło wzdłuż płyty
• Folia dyfuzyjna – naklejka na przód płyty wygładzająca obraz
• Ramka aluminiowa – profil aluminiowy maskujący listwy LED i utrzymujący płytę

Zalety i wady podświetlenia edge-lit

Zalety: Ekstremalnie cienka konstrukcja (10-25 mm). Niska waga. Naturalna dwustronność (jeden zestaw LED podświetla obie strony). Łatwa wymiana grafiki (systemy snap-frame). Estetyczny, nowoczesny wygląd. LED na krawędzi są łatwo dostępne w razie serwisu.

Wady: Ograniczony rozmiar pojedynczego panelu (do ok. 150 x 100 cm przy jednym źródle LED). Niższa jasność maksymalna niż backlight. Płyta LGP jest droższa od zwykłej plexi. Nierównomierności mogą być widoczne przy nieprawidłowym dot pattern. Nie nadaje się do bardzo dużych formatów (powyżej 2 m).

Edge-lit a inne techniki podświetlenia

Backlight (podświetlenie od tyłu) – LED za grafiką, stosowane w dużych kasetonach podświetlanych. Głębsza konstrukcja, ale bez ograniczeń rozmiaru. Edge-lit wygrywa cienką formą.

Frontlight (podświetlenie od przodu) – LED przed grafiką, świecą na jej powierzchnię. Stosowane w billboardach. Nie wymaga przeziernej grafiki jak edge-lit i backlight.

Podświetlenie krawędziowe – to synonim edge-lit. Oba terminy są używane zamiennie w branży reklamowej.