Podświetlenie krawędziowe

Co to jest podświetlenie krawędziowe?

Podświetlenie krawędziowe, nazywane też edge-lit, polega na umieszczeniu źródeł światła przy krawędzi oświetlanego elementu. W cienkich panelach reklamowych LED wprowadzają światło przez bok płyty prowadzącej. Odpowiednia struktura płyty sprawia, że światło wychodzi przez jej powierzchnię i może podświetlać znajdującą się przed nią grafikę.

Określenie to bywa też używane dla modułów zamontowanych przy bokach kasetonu, które kierują światło przez jego wnętrze bez płyty prowadzącej. Warto rozróżnić te konstrukcje: położenie LED przy krawędzi nie oznacza automatycznie obecności panelu LGP. Poniższe wyjaśnienie dotyczy przede wszystkim paneli z płytą światłowodzącą, stosowanych między innymi w lightboxach.

Jak płyta LGP rozprowadza światło?

Skrót LGP oznacza płytę prowadzącą światło, z angielskiego Light Guide Plate. Światło wprowadzone w krawędź przezroczystego tworzywa może przemieszczać się wewnątrz dzięki całkowitemu wewnętrznemu odbiciu. Sama zwykła, gładka plexi nie daje jednak z tego powodu równomiernie świecącego pola na całej powierzchni.

Do wyprowadzenia światła służy odpowiednio przygotowany wzór powierzchniowy albo struktura materiału. Jednym z rozwiązań są punkty nanoszone lub wykonywane na płycie. Innym są specjalne odmiany PMMA z cząstkami rozpraszającymi wewnątrz. Te drugie nie wymagają, aby każdy gotowy panel miał grawerowaną siatkę punktów.

Dobór płyty zależy od rozmiaru, drogi światła i układu LED. Warstwa odbijająca oraz warstwy rozpraszające mogą uzupełniać konstrukcję, ale ich układ jest inny dla panelu jednostronnego i dwustronnego. Nie należy automatycznie dokładać nieprzezroczystego odbłyśnika z tyłu, jeśli światło ma wychodzić po obu stronach.

Podświetlenie krawędziowe a tylne

Cecha	Panel krawędziowy z LGP	Podświetlenie od tyłu
Położenie LED	Przy jednej lub kilku krawędziach płyty prowadzącej.	Za podświetlaną powierzchnią.
Rozprowadzanie światła	Wewnątrz płyty, następnie przez jej powierzchnię.	Przez przestrzeń pomiędzy modułami a licem i przez warstwy rozpraszające.
Dobór głębokości	Zależy od płyty, profili, osłon i zasilania. Rozwiązanie przydatne w płaskich panelach.	Zależy od optyki modułów, ich rozstawu i materiału lica. Również istnieją płytkie konstrukcje.
Kontrola efektu	Równomierność od krawędzi do środka oraz brak niepożądanych jasnych punktów.	Brak widocznego układu modułów i równomierność na całym licu.

Podświetlenie tylne nie oznacza tutaj efektu halo za osobnymi literami. Chodzi o światło przechodzące przez grafikę od jej tylnej strony. Szerzej opisujemy to w haśle backlight.

Nie ma wspólnej dla wszystkich paneli maksymalnej wielkości ani stałej przewagi jednej technologii w jasności, cenie lub zużyciu energii. Dwa modele należy porównywać przy podobnym formacie, docelowej jasności i grafice. Sama liczba LED nie opisuje ani jakości światła, ani kosztu eksploatacji.

Gdzie wykorzystuje się oświetlenie krawędziowe LED?

Panele z LGP znajdują zastosowanie w podświetlanych ramkach plakatowych, menu, informacji wewnętrznej i elementach ekspozycji sklepowej. Płaska konstrukcja jest przydatna tam, gdzie reklama nie powinna mocno odstawać od ściany. Nie każdy taki panel ma jednak wymienną grafikę: tę możliwość zapewnia budowa ramki, nie metoda podświetlenia.

Osobnym efektem jest podświetlenie grawerowanego napisu na przezroczystej płycie. Światło uwidacznia wtedy obrobione fragmenty, zamiast tworzyć jednolite tło pod plakat. Jeśli potrzebujesz świecącej grafiki na przezroczystym podłożu, warto odróżnić ją od panelu mającego podświetlać całą powierzchnię wydruku.

Co sprawdzić przed wyborem panelu?

• Wymiar grafiki i ramy. Pole widoczne po zamknięciu profilu może być mniejsze od samego wydruku. Plik przygotowuje się według wymagań konkretnej konstrukcji.
• Miejsce ekspozycji. Wnętrze, nasłoneczniona witryna i otwarta elewacja wymagają odmiennej oceny światła oraz warunków pracy.
• Jedną lub dwie strony. Płyta, warstwy optyczne i obudowa muszą odpowiadać temu, skąd reklama będzie oglądana.
• Wygląd właściwej grafiki. Należy ocenić kolory, jasne i ciemne pola oraz ewentualne nierówności po włączeniu LED.
• Serwis. Trzeba przewidzieć dostęp do grafiki, przewodów i zasilacza bez uszkadzania wykończenia ściany.

Grafika musi przepuszczać światło w sposób odpowiedni dla projektu. Materiał przeznaczony do zwykłego plakatu nie zawsze sprawdzi się na podświetleniu. Ważna jest też jakość krawędzi płyty i jej współpraca z LED; przypadkowa taśma przyklejona do dowolnego arkusza nie zastąpi zaprojektowanego układu.

Nierówne światło, jasne punkty i nagrzewanie

Jaśniejszy pas przy brzegu albo ciemniejszy środek mogą wynikać z niedopasowania płyty, źródeł światła, wymiarów lub warstw optycznych. Nie oznaczają automatycznie wady samego tworzywa. Dodanie mocniejszej taśmy może rozjaśnić brzeg bez usunięcia nierówności. Potrzebna jest ocena całego panelu.

LED i zasilacz wydzielają ciepło. W konstrukcji trzeba uwzględnić jego odprowadzanie oraz warunki pracy komponentów. Deklarowana trwałość diody nie jest gwarancją takiego samego czasu bezawaryjnej pracy gotowej reklamy. Podobnie oznaczenie odporności na wodę pojedynczego elementu nie przesądza o przydatności całego panelu do montażu na zewnątrz.

Koszt panelu i zużycie prądu

Na cenę wpływają płyta prowadząca, format, obudowa, grafika, liczba stron, LED i zasilacz. Warto porównywać kompletne zestawy, uwzględniając montaż i sposób wymiany wydruku. Nie ma rzetelnej jednej stawki za każdy panel o danym formacie papieru.

Zużycie energii można oszacować z poboru mocy całego urządzenia i czasu świecenia. Przykładowo panel pobierający 30 W przez 10 godzin dziennie zużyje około 9 kWh w ciągu 30 dni. To przykład obliczenia, a nie parametr wszystkich paneli A1 ani deklarowana moc produktu Folplex. Koszt uzyskasz po pomnożeniu wyniku przez swoją cenę energii.

Jeśli szukasz gotowej reklamy z podświetlaną grafiką, zobacz lightboxy na zamówienie. Technologię podświetlenia dobiera się do konkretnej ekspozycji i wymiarów.