Ekran LED

Co to jest ekran LED?

Ekran LED, nazywany też ekranem diodowym, to wyświetlacz, w którym światło tworzące obraz pochodzi bezpośrednio z diod. W pełnokolorowym ekranie składowe czerwona, zielona i niebieska tworzą piksele sterowane elektronicznie. Zmiana ich jasności pozwala wyświetlać tekst, grafikę, animację i film.

W reklamie określenie to najczęściej oznacza ekran direct-view LED, zbudowany z modułów łączonych w większą powierzchnię. Nie należy utożsamiać go z każdym telewizorem sprzedawanym jako „LED”. W wielu telewizorach diody jedynie podświetlają matrycę LCD, która tworzy właściwy obraz.

Ekran LED a LCD z podświetleniem LED

Cecha	Ekran diodowy LED	LCD podświetlany LED
Powstawanie obrazu	Piksele emitują światło bezpośrednio	Matryca ciekłokrystaliczna steruje przepuszczaniem światła z podświetlenia
Budowa dużej powierzchni	Moduły zestawiane w ekran o określonym układzie	Pojedynczy panel lub ściana z wielu paneli
Oglądanie z bliska	Istotny jest rozstaw pikseli i rodzaj treści	Istotne są rozdzielczość panelu, przekątna i wielkość tekstu
Łączenia	Precyzja ustawienia i kalibracja modułów wpływają na jednolitość obrazu	W ścianie z paneli mogą być widoczne ich obramowania
Praca na zewnątrz	Wymaga odpowiedniego modelu i kompletnej instalacji	Również wymaga rozwiązania przeznaczonego do takich warunków

Żadna z tych technologii nie jest automatycznie lepsza w każdym zastosowaniu. Duży obraz oglądany z daleka ma inne wymagania niż drobny tekst na ekranie przy recepcji. W porównaniu trzeba uwzględnić konkretny model, format, warunki oświetlenia i koszt całej instalacji.

Pixel pitch: co oznacza P2, P4 lub P10?

Pixel pitch to odległość między środkami sąsiednich pikseli, podawana w milimetrach. P4 oznacza rozstaw 4 mm. Nie chodzi o odstęp między dowolnymi pojedynczymi diodami składającymi się na piksel.

Przy tych samych wymiarach ekranu mniejszy pitch oznacza większą liczbę pikseli. Pomaga pokazać drobniejsze szczegóły, ale nie zastępuje dobrej jakości pliku ani prawidłowego sterowania. Nie ma jednej obowiązującej zależności, że P4 zawsze należy oglądać od czterech metrów. Liczą się także wielkość tekstu, ostrość wzroku odbiorcy i to, czy treścią jest film, logo czy tabela z danymi.

Przykład obliczenia rozdzielczości

Dla teoretycznego pola obrazu o szerokości 4000 mm i wysokości 2000 mm, przy równym rozstawie P4, otrzymamy 1000 × 500 pikseli: 4000 ÷ 4 w poziomie i 2000 ÷ 4 w pionie. To nie jest obraz Full HD, mimo dużych wymiarów fizycznych. W rzeczywistym zamówieniu format wynika z liczby i wymiarów dostępnych modułów.

Przed wyborem warto obejrzeć próbkę obrazu z docelowej odległości, szczególnie jeśli ekran ma pokazywać cennik lub niewielkie napisy. Samo określenie „duży ekran” nie mówi, ile szczegółów będzie można na nim odczytać.

Indoor, outdoor i konstrukcje specjalne

Ekran indoor jest przeznaczony do wnętrz. Ekran outdoor musi być dobrany do warunków zewnętrznych: opadów, temperatury, nasłonecznienia i sposobu montażu. Parametry ochrony należy sprawdzać dla konkretnego modelu, również z uwzględnieniem frontu, tyłu i połączeń instalacji.

Wersje transparentne pozostawiają prześwity między elementami wyświetlającymi obraz. Stopień widoczności wnętrza zależy od konstrukcji, oświetlenia i wyświetlanej treści. Ekrany łukowe lub elastyczne także mają ograniczenia: dopuszczalny promień gięcia, sposób podparcia i rozmiary modułów. Modułowość nie oznacza dowolnego kształtu bez ograniczeń technicznych.

Jasność, kontrast i czytelność

Jasność powierzchni ekranu opisuje się najczęściej przez luminancję w cd/m², potocznie w nitach. Jeden nit odpowiada 1 cd/m². To inna wielkość niż strumień świetlny w lumenach.

W słońcu potrzebny jest ekran zapewniający odpowiedni kontrast względem otoczenia, ale sama wysoka wartość maksymalna nie gwarantuje czytelności. Znaczenie mają również odbicia, kierunek patrzenia, wielkość liter i kolory grafiki. Wieczorem ustawienie odpowiednie w dzień może być zbyt intensywne, dlatego ważna jest możliwość regulacji jasności.

Ekran LED w studiu i na nagraniu

Obraz wyglądający poprawnie gołym okiem może na kamerze pokazywać pasy lub inne zakłócenia. Przy pracy w studiu trzeba sprawdzić współpracę sterowania ekranem z kamerą, w tym odświeżanie, synchronizację i czas otwarcia migawki. Sama wysoka liczba herców w specyfikacji nie zastępuje testu zestawu.

Osobnym zjawiskiem jest mora, wynikająca z nakładania się regularnej siatki obrazu ekranu i matrycy kamery. Dobór rozstawu pikseli, odległości i ustawień zdjęciowych ma tu znaczenie. Zależności te opisuje producent procesorów obrazu Brompton Technology.

Eksploatacja i koszt ekranu

W kosztach trzeba uwzględnić nie tylko powierzchnię modułów. Potrzebne mogą być procesor obrazu, konstrukcja, zasilanie, połączenie ze źródłem treści oraz dostęp do serwisu. Przed montażem ustala się również sposób odprowadzania ciepła i możliwość wymiany podzespołów.

Pobór energii zależy od modelu, jasności i wyświetlanego obrazu. Warto odróżnić maksymalną moc potrzebną do zaprojektowania instalacji od przeciętnego zużycia podczas pracy. Podobnie deklarowana trwałość źródła światła nie oznacza, że cały ekran będzie przez określoną liczbę lat działał bez naprawy.

Ekran LED, telebim i reklama podświetlana

Telebim to potoczne określenie dużego ekranu dla większej grupy odbiorców, często wykonanego w technologii LED. Ekran diodowy może jednak być również znacznie mniejszy i działać we wnętrzu. Natomiast digital signage opisuje system cyfrowej komunikacji, nie wyłącznie technologię LCD.

Kaseton podświetlany LED nie jest ekranem. Ma fizyczną grafikę, którą oświetlają diody; nie odtwarza filmu i nie zmienia napisu za pomocą pliku. W Folplex wykonujemy kasetony podświetlane i litery świetlne do stałego oznakowania. Nie produkujemy telebimów ani ekranów diodowych.