Bialy poddruk
Co to jest biały poddruk?
Biały poddruk (white underprint) to warstwa białego atramentu drukowana pod grafiką CMYK na materiałach przezroczystych, kolorowych lub ciemnych. W standardowym druku CMYK biel nie jest drukowana – rolę bieli pełni kolor podłoża (np. białego papieru). Gdy podłoże jest przezroczyste (plexi, folia, szkło) lub kolorowe (dibond srebrny, PVC czarny), atramenty CMYK nie mają bieli pod sobą i stają się translucentne lub całkowicie nieczytelne. Biały poddruk rozwiązuje ten problem – działa jak grunt malarski, nadając kolorom pełne nasycenie i krycie.
Dlaczego biały poddruk jest konieczny?
Atramenty CMYK są z natury translucentne – nakładają się na podłoże jako półprzezroczyste warstwy. Na białym materiale (papier, biały PVC, białe plexi) efekt jest prawidłowy, bo biel podłoża przebija przez atrament i daje czyste kolory. Na przezroczystym lub ciemnym materiale ten mechanizm nie działa:
- Przezroczyste podłoże bez poddruku – kolory są blade, wyblakłe, częściowo przezroczyste. Żółty jest praktycznie niewidoczny, czerwony wygląda jak różowy.
- Ciemne podłoże bez poddruku – kolory zlewają się z tłem. Czerwony na czarnym daje brudny brąz, niebieski jest nierozróżnialny od czerni.
- Metaliczne podłoże bez poddruku – kolory nabierają metalicznego refleksu, co bywa efektem zamierzonym (druk na szczotkowanym aluminium), ale najczęściej zakłóca odwzorowanie kolorystyczne.
Warstwa białego atramentu pod grafiką CMYK daje kolorom jednolite, nieprzezroczyste tło – efekt jest identyczny jak druk na białym materiale.
Rodzaje białego poddruku
- Spot white (selektywny) – biały poddruk drukowany wyłącznie pod elementami grafiki. Obszary, które mają pozostać przezroczyste (np. tło naklejki na witrynę) nie są pokryte białym. Wymaga przygotowania osobnej maski w pliku graficznym.
- Flood white (pełny) – biały poddruk na całej powierzchni zadruku. Cała grafika jest kryjąca, żaden fragment nie jest przezroczysty. Prostsze przygotowanie pliku, stosowany gdy cały wydruk ma być nieprzezroczysty.
- Biały jako kolor finalny – biały atrament drukowany nie jako poddruk, ale jako widoczny kolor docelowy. Np. biały napis na czarnej folii, białe logo na przezroczystym plexi. Drukowany jako ostatnia warstwa (nad CMYK) lub samodzielnie (bez CMYK).
- Dwukrotny poddruk – dwie warstwy białego atramentu nałożone na siebie dla maksymalnego krycia. Stosowany na bardzo ciemnych lub metalicznych podłożach, gdzie pojedyncza warstwa nie zapewnia pełnej nieprzezroczystości.
Materiały wymagające białego poddruku
| Materiał | Poddruk wymagany? | Efekt bez poddruku |
|---|---|---|
| Plexi przezroczyste | Tak | Kolory blade, przezroczyste |
| Szkło | Tak | Grafika praktycznie niewidoczna |
| Folia przezroczysta | Tak (spot lub flood) | Kolory wyblakłe, żółty niewidoczny |
| Dibond srebrny/szczotkowany | Tak (chyba że chcemy efekt metaliczny) | Kolory z metalicznym refleksem |
| PVC czarny/kolorowy | Tak | Kolory zlewają się z podłożem |
| Folia lustrzana | Tak | Lustrzany refleks zamiast kolorów |
| Plexi opalowe (mleczne) | Zależy od aplikacji | Kolory czytelne, ale mniej nasycone |
| Biały PVC / biały dibond | Nie | Kolory prawidłowe (biel podłoża) |
Przygotowanie pliku z białym poddrukiem
Drukarnia UV wymaga pliku z osobną warstwą białego poddruku. Standardowa procedura:
- Osobna warstwa – wszystkie elementy białego poddruku na warstwie nazwanej „White” lub „DRUK BIAŁY”.
- Kolor spotowy – elementy na warstwie White wypełnione kolorem dodatkowym (spot color) o nazwie „White” w 100% krycia. Nie używać C0 M0 Y0 K0 – to brak koloru, nie biel.
- Overprint – dla elementów white włączyć overprint (naddruk), żeby warstwa białego drukowała się pod kolorami CMYK, a nie zamiast nich.
- Trapping – elementy białego poddruku pomniejszyć o 0,2-0,4 mm względem grafiki CMYK. Zapobiega to widocznym białym krawędziom przy minimalnym przesunięciu warstw na maszynie.
- Wektory – elementy białego poddruku powinny być wektorowe. Bitmapy (zdjęcia) jako maska white wymagają konwersji na ścieżki lub osobny kanał w pliku TIFF.
Biały poddruk w produkcji reklam
W produkcji reklam wizualnych biały poddruk stosuje się codziennie:
- Druk UV na plexi – litery z plexi, logo z plexi, tabliczki informacyjne. Druk od tyłu (mirror print) z białym poddrukiem zapewnia kryjącą grafikę widoczną przez przezroczysty front.
- Naklejki na witryny – folia na witrynę z selektywnym spot white: logo kryjące, tło przezroczyste.
- Ekspozytory i displaye – druk UV na przezroczystym lub kolorowym podłożu z flood white pod całą grafiką.
- Kasetony i szyldy – grafika na materiale backlit wymaga white layer przy druku dwustronnym, żeby grafiki nie przeświecały.
- Tabliczki znamionowe – druk UV na szczotkowanym aluminium z selektywnym poddrukien pod kolorowymi elementami, metal widoczny jako tło.
Potrzebujesz druku UV z białym poddrukiem?
Folplex drukuje UV na plexi, dibondzie, folii i PVC – z białym poddrukiem, w pełnym kolorze i z efektami specjalnymi.
Tak – biały atrament jest osobnym kanałem w drukarce UV i wymaga dodatkowego przejazdu głowicy. Koszt druku wzrasta o ok. 15-30% w porównaniu z samym CMYK. Dwukrotny poddruk (double white) podnosi cenę jeszcze bardziej.
Nie – na białym PVC, białym dibondzie czy białym papierze biel podłoża pełni funkcję poddruku naturalnie. Biały atrament na białym materiale jest zbędny i nie zmienia wyglądu wydruku. Wyjątek: druk dwustronny na cienkim białym materiale, gdzie white layer blokuje przeświecanie.
Spot white to biały poddruk selektywny – drukowany tylko pod wybranymi elementami grafiki. Flood white to poddruk pełny – pokrywa całą powierzchnię zadruku. Spot white pozwala zachować przezroczyste obszary (np. tło naklejki na witrynę), flood white daje pełne krycie bez przezroczystych fragmentów.
Utwórz w pliku osobną warstwę „White”, wypełnij elementy kolorem spotowym o nazwie „White” w 100% krycia, włącz overprint i pomniejsz elementy białe o 0,2-0,4 mm (trapping). Elementy muszą być wektorowe. Format pliku: PDF/X-4 lub AI z zachowanymi warstwami.
Nie powinien być – prawidłowo wykonany poddruk jest całkowicie zakryty grafiką CMYK i niewidoczny od strony frontowej. Jest widoczny od tyłu wydruku (biała warstwa pod kolorami). Przy druku na przezroczystym plexi od tyłu (mirror print) biały poddruk jest widoczny jako tło od strony tylnej.
Standardowo jedna warstwa wystarcza na większość materiałów (przezroczysta folia, plexi, jasne PVC). Na bardzo ciemnych podłożach (czarny PVC, ciemne drewno) i materiałach metalicznych (dibond szczotkowany, folia lustrzana) zaleca się dwukrotny poddruk (double white) dla pełnego krycia.
Biały atrament jest najpowszechniejszy w druku UV (flatbed i roll-to-roll), ale występuje też w sitodruku (biała farba sitowa), druku DTG (direct-to-garment na ciemnych tkaninach) i druku lateksowym (wybrane maszyny). W druku ekosolwentowym i sublimacyjnym biały atrament standardowo nie jest dostępny.
Wyceń swój projekt:
