Impozycja

Co to jest impozycja?

Impozycja to rozmieszczenie stron publikacji lub pojedynczych elementów na arkuszu drukarskim tak, aby po druku, cięciu i składaniu powstał prawidłowy produkt. Uwzględnia kolejność stron, ich orientację, format oraz sposób dalszej obróbki. Pojedynczy element powielany na arkuszu, na przykład etykietę, nazywa się użytkiem.

To inny etap niż projektowanie grafiki. Skład tekstu i zdjęć określa wygląd strony, a impozycja ustala jej miejsce na arkuszu produkcyjnym. W PDF-ie przeznaczonym do czytania strony są po kolei. Na arkuszu do wykonania broszury mogą sąsiadować ze sobą pierwsza i ostatnia strona.

Przykład impozycji czterostronicowej ulotki

Wyobraź sobie jeden arkusz zadrukowany dwustronnie i złożony na pół, czytany od lewej do prawej. Gotowa ulotka ma cztery strony. Patrząc na rozłożoną stronę zewnętrzną, po lewej znajduje się strona 4, a po prawej okładka, czyli strona 1. W środku czytelnik widzi strony 2 i 3.

Strona arkusza	Lewa połowa	Prawa połowa
Zewnętrzna	4 – tylna okładka	1 – przednia okładka
Wewnętrzna	2 – lewa strona po otwarciu	3 – prawa strona po otwarciu

Ten przykład pokazuje kolejność stron, nie ustawienia drukarki. Sposób odwrócenia arkusza przy druku dwustronnym zależy od urządzenia. Przed wydrukowaniem nakładu warto wykonać próbę i złożyć ją tak jak gotową ulotkę.

Gang-up, step and repeat oraz cut and stack

Nie każda impozycja służy do składania publikacji. Przy wizytówkach, etykietach i kuponach ważne jest rozmieszczenie wielu małych elementów na większej powierzchni oraz ich późniejsze rozdzielenie.

• Gang-up: układ kilku użytków na jednym arkuszu. Zależnie od zadania mogą to być powtórzenia albo różne strony i wzory.
• Step and repeat: wielokrotne powielenie tego samego użytku, na przykład jednej etykiety.
• Cut and stack: układ przygotowany tak, aby po zebraniu arkuszy i rozcięciu stosu elementy można było połączyć we właściwej kolejności. Ma znaczenie między innymi przy numerowanych materiałach.

Przy kilku wzorach podaj nakład każdego z nich osobno. Dziesięć projektów po 100 sztuk to inne zadanie niż dziewięć po 20 sztuk i jeden w liczbie 820, mimo takiej samej łącznej liczby egzemplarzy. Rozmieszczenie powinno odpowiadać potrzebnym ilościom, nie tylko zapełniać arkusz.

Rozróżnienie powtarzania użytku i układu do cięcia stosu opisuje między innymi dokumentacja Fiery Impose.

Impozycja a nesting: czym się różnią?

Nesting oznacza dopasowywanie rozmieszczenia elementów do dostępnej powierzchni materiału. W wariancie true shape program wykorzystuje rzeczywiste obrysy, a nie tylko prostokąty otaczające grafikę. Pozwala to układać obok siebie nieregularne kształty. Taką metodę oraz ustawienia odstępów i obrotu opisuje instrukcja nestingu Esko.

Pojęcia są powiązane, ale nie są pełnymi synonimami. W broszurze impozycja musi zapewnić kolejność stron po złożeniu. Przy wycinanych elementach reklamy nesting pomaga wykorzystać arkusz, zachowując warunki cięcia. Program do przygotowania produkcji może łączyć obie funkcje.

W druku wielkoformatowym układ naklejek lub tablic trzeba dopasować także do obróbki. Nie zawsze można swobodnie obracać każdy wzór albo dosuwać elementy do siebie. Liczą się kierunek materiału, szerokość odstępu i miejsce na znaki odczytywane przez urządzenie tnące.

Spady, odstępy i znaki cięcia

Spad drukarski to grafika wychodząca poza docelową krawędź produktu. Pomaga uniknąć białej obwódki przy niewielkim przesunięciu cięcia. Nie jest tym samym co bezpieczny margines dla tekstu wewnątrz projektu.

Przy układaniu kilku użytków trzeba uwzględnić spady sąsiadujących elementów, sposób rozcinania i wymagania urządzenia. Zbyt mały odstęp może uniemożliwić prawidłową obróbkę, nawet jeśli wszystkie grafiki mieszczą się na arkuszu. Znaki cięcia wskazują obróbkę, a nie miejsce na ważny napis czy logo.

Dlatego nie ma jednego układu odpowiedniego dla każdej drukarni. Rozmiar arkusza to tylko jedna z informacji: znaczenie mają też obszar zadruku, obie strony wydruku i urządzenia używane po druku.

Jaki plik przekazać do druku?

Przed eksportem PDF-u ustal, czy wykonawca oczekuje pojedynczych stron w kolejności czytania, rozłożonego projektu ulotki czy gotowej impozycji. Przy publikacji wielostronicowej nie przestawiaj samodzielnie stron pod wyobrażony arkusz drukarski. Przy ulotce składanej uzgodnij układ paneli i ich wymiary.

Do plików dołącz format po obróbce, liczbę egzemplarzy każdego wzoru oraz informację o druku jedno- lub dwustronnym. Przy naklejkach wycinanych po obrysie ustal sposób przekazania ścieżki cięcia. Jeśli ważna jest kolejność numerów lub kompletowanie zestawów, zaznacz to już w zamówieniu.

Impozycja nie poprawi literówki, zbyt małego logo ani brakującego zdjęcia. Przed zatwierdzeniem sprawdź treść, wymiary i kompletność plików. Dobre wykorzystanie materiału jest ważne, ale nie powinno odbywać się kosztem czytelności ani wymaganej wielkości produktu.