Witryna z plexi

Co to jest witryna z plexi?

Witryna z plexi to przezroczysty pojemnik ekspozycyjny wykonany z arkuszy PMMA (polimetakrylan metylu). Służy do prezentacji i ochrony przedmiotów – produktów w sklepie, eksponatów w muzeum, modeli kolekcjonerskich, trofeów sportowych, biżuterii, zegarków i elektroniki. Przezroczyste ścianki zapewniają widoczność eksponatu ze wszystkich stron. Zamknięta konstrukcja chroni zawartość przed kurzem, wilgocią i przypadkowym dotykiem.

Witryna z plexi pełni tę samą funkcję co gablota szklana, ale jest od niej lżejsza o 50%, odpornijesza na uderzenia 10-17 razy i bezpieczniejsza – po stłuczeniu nie tworzy ostrych odłamków. Te właściwości sprawiły że plexi zastąpiło szkło w większości zastosowań ekspozycyjnych poza sektorem muzealnym najwyższej klasy (gdzie stosuje się szkło antyblikowe Optium lub Tru Vue).

Rodzaje witryn z plexi

Witryny kubiczne (klosze)

Najprostszy typ – przezroczysty klosz z 5 ścianek (bez dna) nakładany na podstawę z drewna, MDF-u, plexi kolorowej lub metalu. Wymiary od 10x10x10 cm (na figurki i modele) do 100x100x200 cm (na manekiny i duże eksponaty). Klosz nie ma drzwiczek – zdejmuje się go całkowicie żeby zmienić ekspozycję. Rozwiązanie proste, tanie i estetyczne.

Witryny szafkowe z drzwiczkami

Konstrukcja z drzwiczkami frontowymi, bocznymi lub górnymi. Drzwiczki na zawiasach plastikowych lub metalowych z zamkiem (kluczykowy lub magnetyczny). Umożliwiają dostęp do wnętrza bez zdejmowania całej obudowy. Stosowane w sklepach jubilerskich, aptekach, muzeach i biurach. Wariant z drzwiczkami przesuwnymi oszczędza miejsce – nie wymaga przestrzeni na otwieranie.

Witryny obrotowe

Platforma obrotowa wewnątrz witryny obraca eksponat o 360° z prędkością 1-3 obrotów na minutę. Napęd elektryczny (silnik 12V) ukryty w podstawie. Prezentuje produkt ze wszystkich stron bez konieczności obchodzenia gabloty. Popularne w sklepach z zegarkami, biżuterią i elektroniką. Opcjonalnie z podświetleniem LED w podstawie.

Witryny ścienne (szafki wiszącej)

Montowane na ścianie za pomocą kołków rozporowych lub szyny montażowej. Oszczędzają przestrzeń podłogową. Głębokość 10-30 cm. Stosowane do ekspozycji płaskich przedmiotów (medale, monety, znaczki, miniatury) i informacji (certyfikaty, dyplomy, menu). Plexi przednia może być otwierana na zawiasach lub wsuwana w prowadnice.

Witryny z półkami

Wielopoziomowa gablota z plexi z półkami regulowanymi lub stałymi. Od 2 do 8 poziomów. Półki z plexi przezroczystej (niewidoczne), mlecznej (rozpraszają światło podświetlenia) lub kolorowej (kontrastowe tło). Dystans między półkami 10-40 cm. Konstrukcja wolnostojąca lub ścienna. Zastosowanie: sklepy, kolekcje figurek, wystawy minerałów, prezentacja asortymentu.

Witryny podświetlane

Zintegrowane oświetlenie LED wewnątrz witryny. Taśma LED w profilu aluminiowym montowana na górnej krawędzi, w podstawie lub na krawędziach półek. Temperatura barwowa: 3000K (ciepła – biżuteria, drewno), 4000K (neutralna – uniwersalna), 6500K (zimna – elektronika, diamenty). Moc: 5-20 W na metr taśmy. Zasilacz ukryty w podstawie lub podłączony kablem do gniazdka. Podświetlenie zwiększa atrakcyjność eksponatu i działa jak lightbox.

Typ witryny	Wymiary typowe	Grubość plexi	Cena orientacyjna	Zastosowanie
Klosz kubiczny mały	15x15x15 cm	3 mm	80-150 zł	Figurki, modele, trofea
Klosz kubiczny duży	50x50x50 cm	5 mm	300-600 zł	Eksponaty, produkty
Szafkowa z drzwiczkami	40x30x60 cm	5-8 mm	500-1500 zł	Sklepy, muzea
Obrotowa z LED	30x30x40 cm	5 mm	400-1200 zł	Biżuteria, zegarki
Ścienna z półkami	60x15x80 cm	5 mm	300-800 zł	Kolekcje, certyfikaty
Wolnostojąca z półkami	60x40x180 cm	8-10 mm	1500-4000 zł	Sklepy, wystawy

Materiały – plexi a szkło a poliwęglan

Parametr	Plexi (PMMA)	Szkło	Poliwęglan (PC)
Przepuszczalność światła	92%	90%	88%
Waga (3 mm, 1 m²)	3,6 kg	7,5 kg	3,6 kg
Odporność na uderzenia	10x szkło	1x (referencyjna)	200x szkło
Odporność na zarysowania	Średnia	Wysoka	Niska
Odporność na UV	Bardzo wysoka	Bardzo wysoka	Średnia (żółknie)
Cena (3 mm, 1 m²)	120-200 zł	60-120 zł	180-350 zł
Obróbka	Łatwa (cięcie, gięcie, klejenie)	Trudna (wymaga szlifierki)	Łatwa

Plexi dominuje w witrynach ekspozycyjnych ze względu na najlepszą przezroczystość, łatwość obróbki i dobrą odporność na UV (nie żółknie przez 10-20 lat). Szkło jest tańsze i bardziej odporne na zarysowania, ale cięższe i kruche. Poliwęglan jest praktycznie niezniszczalny mechanicznie, ale żółknie pod wpływem UV i łatwo się rysuje.

Konstrukcja i techniki łączenia

Klejenie rozpuszczalnikowe

Główna metoda łączenia elementów witryn z plexi. Klej rozpuszczalnikowy (dichlorometan, chloroform lub Acrifix 1S 0116) rozpuszcza powierzchnię obu elementów. Po odparowaniu rozpuszczalnika powstaje spawane połączenie – optycznie niewidoczne, wytrzymałe na rozciąganie 70-80% wytrzymałości litego materiału. Czas schnięcia: 2-4 godziny do manipulacji, 24-48 godzin do pełnej wytrzymałości.

Wymaga precyzyjnie dopasowanych krawędzi – szczelina powyżej 0,1 mm powoduje bąble powietrza w spoinie widoczne jako białe smugi. Krawędzie frezowane lub polerowane diamentowo dają najlepsze rezultaty. Klejenie przeprowadza się w dobrze wentylowanym pomieszczeniu – opary rozpuszczalników są szkodliwe.

Klejenie reaktywne

Kleje dwuskładnikowe (Acrifix 1R 0192) wypełniają szczeliny do 0,5 mm. Efekt optycznie gorszy niż klejenie rozpuszczalnikowe (widoczna linia spoiny), ale mechanicznie mocniejszy. Stosowane przy elementach o mniej precyzyjnych krawędziach lub przy łączeniu plexi z innymi materiałami (metal, drewno).

Mocowanie mechaniczne

Śruby ze stali nierdzewnej z podkładkami silikonowymi. Otwory w plexi wiercone wiertłem do tworzyw sztucznych (kąt wierzchołkowy 60°) o średnicy 1-2 mm większej niż śruba (kompensacja rozszerzalności cieplnej). Mocowanie mechaniczne pozwala na demontaż witryny. Stosowane przy dużych gabarytach i przy witrynach transportowanych w częściach.

Grubość plexi a wymiary witryny

Dobór grubości ścianek zależy od wymiarów witryny i obciążenia:

• 3 mm – witryny do 25x25x25 cm. Lekkie klosze na figurki i modele. Ścianki zachowują sztywność bez widocznego uginania
• 5 mm – witryny do 50x50x60 cm. Standard dla większości zastosowań ekspozycyjnych. Dobra sztywność i przezroczystość
• 8 mm – witryny do 80x80x100 cm. Wymagane przy wolnostojących gablotach z półkami obciążonymi produktami
• 10 mm – witryny powyżej 100 cm w dowolnym wymiarze. Duże gabloty sklepowe, witryny muzealne, ekspozycje targowe

Zbyt cienka plexi ugina się pod własnym ciężarem i pod wpływem temperatury. Zbyt gruba jest niepotrzebnie ciężka i droższa. Reguła orientacyjna: grubość w mm = najdłuższy wymiar w cm podzielony przez 10 (ale minimum 3 mm).

Zastosowania witryn z plexi

Sklepy i retail

Witryny z plexi w sklepach jubilerskich chronią biżuterię i zegarki przed kradzieżą i dotykiem, jednocześnie prezentując produkty w pełnym oświetleniu LED. W aptekach gabloty z plexi eksponują dermokosmetyki i suplementy diety na ladzie lub na ścianie. W sklepach elektronicznych witryny prezentują telefony, tablety i akcesoria – zamknięta obudowa chroni przed kradzieżą a przezroczyste ścianki pozwalają klientowi obejrzeć produkt ze wszystkich stron przed poproszeniem sprzedawcy o demonstrację.

Piekarnie, cukiernie i restauracje stosują witryny z plexi z atestem do kontaktu z żywnością. Osłaniają kanapki, wypieki, ciasta i desery na ladzie. Klient widzi całą ofertę, a produkty są chronione przed kurzem, owadami i kichaniem. Witryny gastronomiczne mają uchylne klapki lub otwory boczne umożliwiające szybkie podawanie produktów.

Muzea i galerie

Witryny muzealne z plexi chronią eksponaty przed kurzem, wilgocią, promieniowaniem UV i dotykiem zwiedzających. Plexi z filtrem UV (typ Plexiglas Sunactive lub Plexiglas Museum) przepuszcza mniej niż 1% promieniowania UV co chroni wrażliwe materiały (tkaniny, dokumenty, akwarele) przed blaknięciem. Gabloty muzealne wyposażone są w uszczelki silikonowe, zamki magnetyczne i systemy kontroli wilgotności wewnętrznej.

Kolekcjonerstwo i modelarstwo

Klosze z plexi na modele samolotów, czołgów, statków i figurek to podstawowe wyposażenie kolekcjonera. Chronią modele przed kurzem (główny wróg detali malowanych modeli) i przed przypadkowym uszkodzeniem mechanicznym. Wymiary od 10x10x10 cm (figurki 1:72) do 60x40x30 cm (modele okrętów 1:350). Podstawa z czarnej, drewnianej lub lustrzanej plexi podkreśla eksponat.

Targi i eventy

Przenośne witryny z plexi do prezentacji produktów na stoiskach targowych. Rozkładane konstrukcje z elementów łączonych śrubami lub magnesami. Transport w dedykowanych walizkach. Zastępują ciężkie gabloty szklane – witryna z plexi 50x50x50 cm waży 3-4 kg, analogiczna szklana – 8-10 kg. Przy locie samolotem na targi zagraniczne różnica w wadze przekłada się na koszt bagażu. Na dużych targach (np. EuroShop w Düsseldorfie, Expo w Mediolanie) witryny z plexi są standardem prezentacji produktów na stoiskach premium. Producenci biżuterii, zegarków, elektroniki i kosmetyków zamawiają zestawy identycznych gablot budujących spójną i elegancką aranżację całego stoiska targowego.

Witryny z plexi a normy i przepisy

Witryny do kontaktu z żywnością muszą spełniać wymagania Rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Plexi (PMMA) posiada taki atest – producent arkusza dostarcza deklarację zgodności na żądanie. Witryny w miejscach publicznych (muzea, galerie handlowe) podlegają przepisom przeciwpożarowym. Plexi ma klasę palności B2 (normalnie palna) wg DIN 4102. W obiektach wymagających klasy B1 (trudno palna) stosuje się plexi z dodatkiem środka trudnopalnego lub poliwęglan.

Witryny montowane na ścianie muszą być odpowiednio zakotwione. Gablota z plexi 8 mm o wymiarach 60×80 cm z zawartością waży 5-15 kg. Kołki rozporowe do betonu o średnicy 8 mm wytrzymują takie obciążenie. Na ścianach z płyt gipsowo-kartonowych (regips) potrzebne są kołki motylkowe lub szyna montażowa na słupkach konstrukcyjnych.

Czyszczenie i konserwacja

Plexi jest bardziej wrażliwa na zarysowania niż szkło. Do czyszczenia witryn z plexi nie wolno używać środków na bazie alkoholu, acetonu, amoniaku ani ściernych gąbek. Odpowiednie środki: ciepła woda z łagodnym detergentem (płyn do naczyń), specjalne preparaty antystatyczne do plexi (Burnus, Novus) lub alkohol izopropylowy rozcieńczony wodą 1:10.

Ściereczka z mikrofibry lub bawełny. Ruch wycierania zawsze w jednym kierunku (nie kolisty). Przy silnym zabrudzeniu namoczenie ściereczki i delikatne usuwanie zabrudzeń bez naciskania. Drobne rysy można usunąć pastą polerską do plexi (Novus #2 Fine Scratch Remover) lub pastą do polerowania samochodowej. Głębsze zarysowania wymagają polerowania maszynowego tarczą filcową z pastą polerską. Przy regularnej konserwacji witryna z plexi zachowuje pełną przezroczystość przez wiele lat bez konieczności wymiany. Spray antystatyczny nanoszony raz na miesiąc zmniejsza przyciąganie kurzu i ogranicza częstotliwość czyszczenia.

Personalizacja i wykończenie

Witryny z plexi można personalizować na kilka sposobów. Grawerowanie laserowe logo firmy lub nazwy kolekcji na ściance lub podstawie – biały napis na przezroczystym tle. Druk UV bezpośrednio na plexi – grafika, zdjęcie produktu, kolorowe logo w pełnej gamie CMYK. Folia samoprzylepna wycinana na ploterze – litery, logotypy, elementy dekoracyjne aplikowane na powierzchnię witryny.

Krawędzie witryny mogą być polerowane (przezroczyste, lustrzane), matowane (satynowe, dyskretne) lub fazowane (podcięte pod kątem 45° dla efektu dekoracyjnego). Polerowanie diamentowe daje najlepszy efekt optyczny – krawędź jest idealnie gładka i przezroczysta. Polerowanie płomieniowe (palnik wodorowy) jest szybsze ale daje lekko zaokrąglone krawędzie. Matowanie papierem ściernym lub piaskowaniem (sandblasting) tworzy efekt satynowy ukrywający drobne niedoskonałości.

Kolory plexi dostępne w standardzie: przezroczysty bezbarwny, przezroczysty kolorowy (czerwony, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy), mleczny (opal), czarny błyszczący, biały. Specjalne warianty: plexi fluorescencyjna (świeci na krawędziach pod wpływem światła), lustrzana (odbicie jak w lustrze z jednej strony), antystatyczna (nie przyciąga kurzu), antybakteryjna (z jonami srebra do zastosowań gastronomicznych i medycznych).

Witryny z plexi i gabloty na wymiar projektuje i produkuje Folplex – od pojedynczego klosza po serie gablot sklepowych z podświetleniem LED.