Kodeks krajobrazowy
Co to jest kodeks krajobrazowy?
Kodeks krajobrazowy (uchwała krajobrazowa) to akt prawa miejscowego uchwalany przez radę gminy na podstawie ustawy z 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (tzw. ustawa krajobrazowa). Kodeks krajobrazowy określa zasady i warunki sytuowania reklam, szyldów i ogrodzeń na terenie gminy.
Dla branży reklamy wizualnej kodeks krajobrazowy jest jednym z najważniejszych dokumentów prawnych – reguluje gdzie, jakie i jak duże reklamy można umieszczać na elewacjach, pylonach, ogrodzeniach i pojazdach. Naruszenie uchwały krajobrazowej grozi karami pieniężnymi.
Co reguluje kodeks krajobrazowy?
- Szyldy – maksymalne wymiary, ilość na budynku, sposób podświetlenia
- Reklamy wolnostojące – lokalizacja, wielkość, odległości od dróg
- Reklamy na elewacjach – powierzchnia, materiały, kolory
- Banery i siatki – dopuszczalność, czas ekspozycji
- Ogrodzenia – materiały, wysokość, przezroczystość
- Strefy – różne zasady dla centrum, przedmieść, stref przemysłowych
Kary za naruszenie
| Naruszenie | Kara |
|---|---|
| Reklama niezgodna z uchwałą | kara pieniężna = 40x opłata reklamowa dziennie |
| Brak szyldu zgodnego z wymogami | nakaz dostosowania w terminie |
| Niezgodne ogrodzenie | nakaz dostosowania |
Jak kodeks wpływa na produkcję reklam?
Przed zamówieniem kasetonu, szyldu czy pylonu konieczne jest sprawdzenie obowiązującej uchwały krajobrazowej w danej gminie. Uchwała może ograniczać: wymiary reklamy, rodzaj podświetlenia (np. zakaz LED w strefie konserwatorskiej), kolor ramy, wysokość montażu i odległość od drogi.
Nie, uchwalenie kodeksu krajobrazowego jest dobrowolne. Do 2026 r. uchwały krajobrazowe uchwaliło kilkadziesiąt gmin w Polsce, w tym Łódź, Gdańsk, Kraków, Sopot i Cieszyn. Wiele dużych miast (w tym Warszawa) wciąż pracuje nad swoimi uchwałami.
Szyld (tablica przy siedzibie firmy) jest traktowany inaczej niż reklama w uchwałach krajobrazowych. Zwykle dozwolony jest 1 szyld na firmę, o ograniczonych wymiarach (np. max. 1,5 m²). Reklama (nośnik promujący produkt/usługę nie w siedzibie) podlega surowszym ograniczeniom.
Kara za reklamę niezgodną z uchwałą krajobrazową wynosi 40-krotność dziennej opłaty reklamowej za każdy dzień naruszenia. Przy opłacie 2,50 zł/m² dziennie i reklamie 6 m² kara to 600 zł za każdy dzień. Po miesiącu – 18 000 zł. Dodatkowo gmina może nakazać usunięcie reklamy.
