Day & night

Co to jest efekt Day & Night?

Day & Night, czyli efekt dzień/noc, to sposób wykonania reklamy świetlnej, dzięki któremu znak wygląda inaczej bez podświetlenia niż po jego włączeniu. Typowy przykład to ciemne lico litery, które po uruchomieniu wewnętrznych LED świeci jasno. Wariant czarny w dzień i biały po podświetleniu nazywa się black & white. Określenie dzień/noc jest szersze i może obejmować inne uzgodnione zestawienia kolorystyczne.

Nie chodzi o farbę zmieniającą kolor o określonej godzinie. Efekt wynika z właściwości przepuszczającego światło lica oraz relacji między oświetleniem wewnętrznym i światłem otoczenia. Można go oglądać również we wnętrzu. Po wyłączeniu LED znak nie świeci samodzielnie.

Jak działa zmiana wyglądu?

Przy wyłączonym podświetleniu widzimy głównie powierzchnię oświetloną z zewnątrz. Po uruchomieniu źródła wewnątrz litery do obserwatora dociera także światło przechodzące przez lico. Odpowiednio dobrany materiał pozwala uzyskać ciemny wygląd w pierwszym stanie i jasny w drugim. Nie jest to przepuszczanie światła tylko w jednym kierunku.

Na rezultat wpływają jednocześnie rodzaj płyty lub folii, kolor LED, odległość źródeł od frontu i jasność otoczenia. Ten sam materiał może wyglądać inaczej w ciemnym pomieszczeniu i w pełnym słońcu. Dlatego ocena próbki tylko po zmroku nie wystarcza do zatwierdzenia wyglądu szyldu przez cały dzień.

Przykład takiego działania opisuje producent PLEXIGLAS LED w dokumentacji płyt zmieniających wygląd po podświetleniu: odmiana 9H04 SC jest czarna w świetle dziennym, a po podświetleniu przyjmuje kolor światła LED. To przykład konkretnego materiału, nie właściwość każdej ciemnej plexi.

Płyta dzień/noc a folia na licu

Efekt można uzyskać różnymi konstrukcjami. Wybór powinien uwzględniać rozmiar znaku, kształt frontu i oczekiwaną kolorystykę. Nie należy zastępować materiału dzień/noc zwykłą czarną płytą lub nieprzepuszczalną folią: takie rozwiązanie może zablokować podświetlenie.

Rozwiązanie	Co sprawdzić?
Płyta akrylowa	Dokładną odmianę przeznaczoną do efektu dzień/noc, grubość, wykończenie powierzchni i zalecany sposób zabudowy.
Folia dzień/noc	Zgodność folii z podłożem, układ warstw, przepuszczanie światła i instrukcję aplikacji dla konkretnego produktu.
Folia perforowana	Budowę systemu, wygląd z bliska i odległość oglądania. Widoczny raster może wpływać na odbiór małych znaków.

Folie o podobnej barwie nie muszą działać tak samo. Dokumentacja 3M serii 3635 rozdziela produkty blokujące światło od folii Day/Night, przeznaczonych do uzyskania ciemnej grafiki za dnia oraz jasnej lub kolorowej po podświetleniu. Nazwa koloru nie zastępuje oznaczenia produktu.

Dobór LED i konstrukcji litery

Nie ma jednej minimalnej liczby lumenów na moduł, która zapewni poprawny efekt w każdym szyldzie. Potrzebne są dane całego układu: przepuszczalność frontu, szerokość kreski, głębokość litery, rozmieszczenie źródeł oraz ich optyka. Większa moc nie zawsze usuwa nierównomierność; może jedynie uwydatnić jasne punkty.

Przy wąskich elementach logo sprawdza się, czy można równomiernie oświetlić zakończenia, narożniki i małe światła wewnątrz liter. W rozległym kasetonie istotne są większe pola frontu. Projektuje się je pod kątem równomierności, a nie tylko maksymalnej jasności.

Barwę bieli ustala się na próbce z docelowym licem. Nie ma obowiązku używania wyłącznie zimnej bieli. Wersja RGB wymaga osobnego doboru systemu i sprawdzenia efektu dla planowanych kolorów; nie gwarantuje wiernego odtworzenia każdej barwy marki. Zasilanie, sterowanie i dostęp serwisowy są częścią konstrukcji, nie właściwością samej płyty.

Gdzie stosuje się oznakowanie dzień/noc?

Rozwiązanie wykorzystuje się w literach świetlnych, logotypach i kasetonach reklamowych. Może pomóc zachować ciemny znak na jasnym tle za dnia, a po włączeniu światła uzyskać jasną wersję. We wnętrzu oświetlenie ekspozycji, przeszklenia i pobliskie lampy także mają znaczenie.

Przed produkcją warto ustalić dwa oczekiwane wyglądy: z wyłączonym i włączonym światłem. Jeżeli logo ma określone zasady kolorystyczne, obie wersje powinny zostać zaakceptowane przez osobę odpowiedzialną za identyfikację marki. Ciemnego lica nie należy dobierać wyłącznie do nocnej wizualizacji.

Przy montażu na zewnątrz ocenia się kompletny znak: obudowę, połączenia, zasilanie i sposób mocowania. Klasa ochrony pojedynczego modułu LED nie opisuje całej reklamy. Sam wybór dyskretnego koloru nie oznacza też automatycznej zgody na montaż w danej lokalizacji.

Dzień/noc, halo i dwa kolory jednocześnie

W klasycznym podświetleniu halo światło trafia na powierzchnię za literą, tworząc poświatę. Lico nie musi przepuszczać światła. W efekcie dzień/noc istotny jest natomiast wygląd świecącego frontu. Można zaprojektować połączenie obu rozwiązań, lecz wtedy trzeba osobno ustalić efekt frontu i tylnej poświaty.

Duo kolor opisuje tu dwa kolory emitowane jednocześnie przez różne części znaku. Nie jest synonimem zmiany pomiędzy wyglądem bez światła i po podświetleniu. Przy zamówieniu najwięcej wyjaśniają dwa widoki lub próbka, z zaznaczeniem, które powierzchnie mają świecić.

Próbka, koszt i odbiór gotowego znaku

Zaletą efektu jest możliwość połączenia dwóch wyglądów w jednej konstrukcji. Ograniczeniem są straty światła w ciemnym licu, konieczność dopasowania oświetlenia oraz zależność odbioru od tła. Wycena uwzględnia format, materiał, geometrię, LED, zasilanie i montaż. Nie ma stałej procentowej dopłaty właściwej dla każdego napisu.

Próbka powinna odpowiadać planowanej konstrukcji, nie tylko przedstawiać fragment luźnej płyty. Sprawdź kolor po wyłączeniu, równomierność po włączeniu, wygląd z boku i kontrast z podłożem. Zatwierdzenie tych cech przed wykonaniem całej serii ułatwia uzyskanie spójnego oznakowania kilku lokalizacji.

Pytania o efekt Day & Night