Czujnik zmierzchu

Co to jest czujnik zmierzchu?

Czujnik zmierzchu to urządzenie, które mierzy poziom światła w otoczeniu i automatycznie steruje oświetleniem po przekroczeniu ustawionego progu. W reklamie świetlnej może włączyć podświetlenie, gdy robi się ciemno, oraz wyłączyć je po wzroście natężenia światła. Spotyka się też nazwy wyłącznik zmierzchowy, automat zmierzchowy, przekaźnik zmierzchowy i fotokomórka zmierzchowa.

W języku potocznym czujnikiem nazywa się zarówno sam element światłoczuły, jak i kompletne urządzenie sterujące. W zależności od rozwiązania sensor jest zintegrowany z obudową albo stanowi zewnętrzną sondę połączoną ze sterownikiem. Nie należy mylić tego urządzenia z czujnikiem zmierzchu w samochodzie. Tutaj opisujemy automatykę stosowaną przy reklamie świetlnej i oświetleniu budynków.

Czujnik nie wytwarza światła i nie reguluje samodzielnie jego barwy. Jego podstawową rolą jest wydanie sygnału lub przełączenie obwodu wtedy, gdy zmierzony poziom światła odpowiada ustawieniom urządzenia.

Jak działa czujnik zmierzchu?

Element światłoczuły stale reaguje na jasność otoczenia. Gdy poziom spada poniżej ustawionego progu, urządzenie rozpoczyna procedurę włączenia. Po rozjaśnieniu i przekroczeniu progu wyłączenia przerywa pracę podświetlenia. W reklamie z podświetleniem od przodu oznacza to, że lico kasetonu lub liter zaczyna świecić bez ręcznego używania włącznika.

Przełączenie nie powinno następować przy każdym krótkim błysku lub chwilowym zacienieniu. Dlatego urządzenia mogą stosować opóźnienie oraz histerezę. Opóźnienie wymaga utrzymania warunku przez określony czas. Histereza rozdziela poziom włączenia od poziomu wyłączenia, aby układ nie przełączał się wielokrotnie przy jasności znajdującej się dokładnie na granicy.

Element działania	Rola	Znaczenie przy reklamie
Pomiar światła	Sensor reaguje na natężenie światła w swoim miejscu montażu	Miejsce sondy musi odpowiadać warunkom wokół reklamy
Próg włączenia	Określa poziom, przy którym oświetlenie ma rozpocząć pracę	Ustawienie dobieramy do pory, w której reklama ma stać się czytelna
Próg wyłączenia	Określa warunek zakończenia pracy oświetlenia	Nie musi być identyczny z progiem włączenia
Opóźnienie	Ogranicza reakcje na krótkie błyski, cienie i zmianę zachmurzenia	Zmniejsza liczbę przypadkowych przełączeń zasilaczy LED
Wyjście sterujące	Przełącza odbiornik albo steruje przekaźnikiem lub stycznikiem	Musi być dobrane do rodzaju i prądu udarowego obciążenia

Co oznaczają parametry czujnika zmierzchu?

Nie istnieje jeden zestaw parametrów właściwy dla wszystkich czujników. Zakres progu, napięcie, obciążalność, stopień ochrony, opóźnienie i temperatura pracy zależą od konkretnego modelu. Odczytujemy je z karty katalogowej urządzenia, a nie z ogólnej tabeli znalezionej w poradniku.

Przy źródłach LED sama suma mocy nie wystarcza do oceny wyjścia. Zasilacze LED mogą podczas załączenia pobierać krótki prąd udarowy większy niż prąd ustalony. Producent automatyki może podać osobny limit dla LED albo zalecić zewnętrzny element przełączający. Czujnik dobieramy więc do rzeczywistych zasilaczy, liczby obwodów i sposobu ich uruchamiania.

Stopień ochrony dotyczy wskazanej części urządzenia. Sterownik w rozdzielnicy i zewnętrzna sonda mogą mieć różne obudowy. Oznaczenie IP sprawdzamy osobno dla miejsca, w którym dana część będzie pracować.

Gdzie stosujemy czujnik zmierzchu w reklamie?

Czujnik zmierzchu stosujemy wtedy, gdy reklama ma reagować na rzeczywiste warunki oświetleniowe. Jest przydatny przy obiektach działających przez cały rok, ponieważ nie wymaga ręcznego przesuwania godziny włączenia wraz ze zmianą długości dnia.

• Kasetony reklamowe na elewacjach i przy wjazdach.
• Litery świetlne LED oraz logotypy z licem świecącym lub efektem halo.
• Szyldy podświetlane sklepów, biur i punktów usługowych.
• Semafory reklamowe widoczne z obu kierunków ruchu pieszego.

Nie każda reklama potrzebuje osobnego czujnika. Kilka obwodów może pracować w jednym systemie sterowania, jeżeli projekt uwzględnia ich obciążenie, podział zabezpieczeń i oczekiwany harmonogram. Przy obiekcie z własną automatyką budynkową sygnał do reklamy może również pochodzić z istniejącego systemu.

Jak dobieramy czujnik do reklamy LED?

Dobór zaczynamy od sposobu, w jaki reklama ma pracować, a dopiero potem wskazujemy urządzenie. Inne rozwiązanie pasuje do pojedynczego szyldu włączanego od zmierzchu do świtu, a inne do kilku reklam, które mają gasnąć o ustalonej godzinie nocnej. Znaczenie ma również to, czy klient przekazuje gotowy punkt zasilania, czy zakres realizacji obejmuje dodatkową automatykę.

Co sprawdzamy	Pytanie projektowe	Wpływ na dobór
Tryb pracy	Czy reklama ma świecić do świtu, czy gasnąć o określonej godzinie?	Sam czujnik albo układ z funkcją czasową
Obciążenie LED	Jakie zasilacze, moce, obwody i prądy udarowe występują w reklamie?	Wyjście bezpośrednie albo sterowanie odpowiednim przekaźnikiem lub stycznikiem
Miejsce sensora	Gdzie sonda zmierzy światło naturalne bez wpływu reklamy i latarni?	Sensor zintegrowany albo zewnętrzny, odpowiednia obudowa i przewidziana trasa
Warunki pracy	Czy element pracuje wewnątrz, na elewacji, w rozdzielnicy czy w osłonie?	Zakres temperatury, IP, sposób montażu i dostęp serwisowy
Zakres realizacji	Kto dostarcza punkt zasilania i kto łączy urządzenie z instalacją budynku?	Podział odpowiedzialności, dokumentacja i odbiór prac elektrycznych

Jeżeli reklama ma zmieniać jasność lub kolor, potrzebny jest dodatkowy sterownik LED. Czujnik zmierzchu może wydać sygnał o porze pracy, ale nie zastępuje urządzenia odpowiedzialnego za program RGB, płynną regulację ani ściemnianie.

Gdzie zamontować czujnik zmierzchowy?

Sensor umieszczamy tam, gdzie może wiarygodnie ocenić światło naturalne właściwe dla danej lokalizacji. Nie powinno padać na niego światło reklamy, którą steruje. Taki układ może powodować sprzężenie: reklama włącza się, oświetla sensor, urządzenie uznaje, że zrobiło się jasno, i wyłącza obwód.

Sprawdzamy także wpływ latarni, reflektorów samochodowych, witryn, zadaszeń, głębokiego cienia i odbić od jasnych powierzchni. Obudowa sensora musi pozostać dostępna do czyszczenia oraz regulacji. Kurz, osad i śnieg zmieniają ilość światła docierającego do elementu pomiarowego.

Ostateczne położenie i ustawienie potwierdza się w warunkach zbliżonych do oczekiwanego momentu włączenia. Przeniesienie sensora o niewielką odległość może dać lepszy rezultat niż korygowanie progu w miejscu, które stale odbiera zakłócone światło.

Czujnik zmierzchu a zegar astronomiczny i inne sterowanie

Urządzenia sterujące mogą dawać podobny efekt wizualny, ale podejmują decyzję na podstawie innych danych. Nie określamy jednego rozwiązania jako zawsze lepszego. Dobieramy je do miejsca, godzin pracy i wymagań zarządcy obiektu.

Rozwiązanie	Na co reaguje	Kiedy je rozważamy
Czujnik zmierzchu	Na zmierzony poziom światła w miejscu sensora	Gdy reklama ma reagować na rzeczywistą jasność otoczenia
Zegar astronomiczny	Na obliczone pory wschodu i zachodu dla daty oraz lokalizacji	Gdy potrzebny jest przewidywalny harmonogram bez zewnętrznej sondy
Programator czasowy	Na ustawione godziny i dni	Gdy praca ma odpowiadać godzinom otwarcia lub regulaminowi obiektu
Czujnik ruchu	Na wykrycie ruchu lub obecności w obszarze detekcji	Przy oświetleniu uruchamianym tylko po pojawieniu się użytkownika, nie jako podstawowe sterowanie ekspozycją reklamy
Układ łączony	Na światło oraz program czasowy	Gdy reklama ma włączyć się po zmroku, ale wyłączyć w czasie przerwy nocnej

Jeżeli lokalne zasady, umowa najmu lub regulamin obiektu ograniczają godziny świecenia, ustalamy je dla konkretnego adresu. Sam czujnik pracujący od zmierzchu do świtu nie realizuje automatycznie przerwy nocnej, chyba że wybrany model ma także odpowiednią funkcję czasową.

Jaki jest zakres Folplex przy automatyce reklamy?

Projektujemy i produkujemy reklamę wraz z jej podświetleniem. Na etapie uzgodnień możemy przewidzieć czujnik zmierzchu, zegar, sterownik lub przygotowanie do podłączenia z automatyką budynku. Dobieramy miejsce na zasilacze, sposób wyprowadzenia przewodów i dostęp serwisowy jako część konstrukcji reklamy.

Nie prowadzimy sklepu z samymi czujnikami. Sterowanie dobieramy jako element konkretnej realizacji. Zakres dostawy może obejmować urządzenie i jego połączenia wewnątrz reklamy, natomiast wpięcie do instalacji budynku, zabezpieczenia, rozdzielnica i pomiary zależą od ustalonego podziału prac. Czynności wymagające kwalifikacji wykonuje uprawniony elektryk zgodnie z dokumentacją zastosowanych urządzeń.

Przed produkcją potrzebujemy informacji o dostępnym zasilaniu, miejscu punktu przyłączeniowego, sposobie prowadzenia przewodów i oczekiwanych godzinach świecenia. Dzięki temu nie dokładamy przypadkowego automatu po montażu, lecz przygotowujemy spójne rozwiązanie dla gotowej reklamy.

Od czego zależy cena sterowania zmierzchowego?

Nie podajemy jednej ceny czujnika ani stałego okresu zwrotu. Koszt gotowego rozwiązania zależy od modelu, sondy, obudowy, liczby obwodów, charakteru zasilaczy LED, wymaganej funkcji czasowej, dodatkowego przekaźnika lub stycznika, miejsca montażu oraz zakresu prac elektrycznych.

Również oszczędność energii nie ma jednego procentu. Obliczamy ją z mocy podświetlenia i porównania rzeczywistego czasu pracy przed oraz po zastosowaniu automatyki. Czujnik eliminuje niepotrzebne świecenie przy dostatecznym świetle dziennym, ale wynik zależy od pory roku, ustawień i tego, jak reklama była obsługiwana wcześniej.

Do wyceny podaj typ reklamy, wymiary, lokalizację, planowane godziny pracy, informacje o istniejącym punkcie zasilania oraz oczekiwany zakres montażu. Jeśli znamy zastosowane źródła LED i zasilacze, możemy właściwie ocenić sposób przełączania.

Najczęściej zadawane pytania o czujnik zmierzchu