Anodowanie aluminium

Co to jest anodowanie aluminium?

Anodowanie aluminium to proces elektrochemiczny, który przekształca powierzchnię metalu w twardą warstwę tlenku glinu, chroniącą element przed korozją i ścieraniem. Warstwa nie jest farbą nałożoną na metal, tylko powstaje z samego aluminium: częściowo w głąb materiału, częściowo ponad jego pierwotną powierzchnią. Dlatego anodowany element zachowuje metaliczny wygląd, a powłoka nie odpryskuje tak jak lakier.

Aluminium samo pokrywa się na powietrzu cienką warstwą tlenku. Anodowanie wytwarza warstwę wielokrotnie grubszą i bardziej jednolitą, którą dodatkowo można zabarwić. Aluminium anodowane, nazywane też potocznie eloksalem, spotyka się w profilach kasetonów, ramach systemów wystawienniczych, literach i tabliczkach.

Jak przebiega anodowanie?

1. Przygotowanie powierzchni. Element odtłuszcza się i trawi. Przed anodowaniem można go też szczotkować lub polerować, bo anoda nie ukrywa faktury metalu, tylko ją podkreśla.
2. Anodowanie w kąpieli. Element zanurza się w elektrolicie, najczęściej na bazie kwasu siarkowego, i podłącza jako anodę. Przepływ prądu powoduje wzrost porowatej warstwy tlenku.
3. Barwienie. Opcjonalny etap: barwnik wnika w pory warstwy. Bez barwienia powstaje anoda naturalna, czyli srebrna.
4. Uszczelnianie. Pory zamyka się, najczęściej w gorącej wodzie lub parze. Ten etap decyduje o odporności korozyjnej i trwałości koloru.

Proces wykonują wyspecjalizowane zakłady, które pracują w seriach i według ustalonych specyfikacji. Wielkość pojedynczego elementu ogranicza rozmiar ich wanien.

Kolory i grubość warstwy anodowej

Wykończenie	Jak powstaje	Na co uważać
Anoda naturalna (srebrna)	Warstwa bez barwienia, oznaczana często jako C0	Odcień zależy od stopu i faktury powierzchni
Anoda czarna	Barwienie lub barwienie elektrolityczne	Różnice odcienia między partiami i rodzajami profili
Odcienie brązu i złota	Najczęściej barwienie elektrolityczne	Kolor ustala się na próbkach, a nie z palety RAL
Kolory intensywne, np. czerwony, niebieski	Barwniki organiczne	Część barwników płowieje na słońcu, więc nie każdy kolor nadaje się na zewnątrz

Kolor anody zależy w dużej mierze od samego metalu. Ten sam proces daje inny odcień na blasze i na profilu albo na dwóch różnych stopach, dlatego zakłady posługują się próbkami zakresu kolorów i zwykle nie gwarantują identycznego odcienia między partiami. Jeśli elementy mają stać obok siebie, najlepiej anodować je razem.

Grubość warstwy dobiera się do miejsca użytkowania. W specyfikacjach elewacyjnych spotyka się na przykład warstwy 20 µm dla atmosfery miejskiej oraz 25 µm dla środowiska przemysłowego lub nadmorskiego, a we wnętrzach zwykle wystarczają cieńsze. Odrębną odmianą jest anodowanie twarde, dające grubą i bardzo odporną na ścieranie warstwę, stosowane głównie w częściach maszyn.

Anodowanie a malowanie proszkowe

Obie metody chronią aluminium, ale dają inny efekt. Malowanie proszkowe tworzy warstwę farby na powierzchni metalu i pozwala wybrać praktycznie dowolny kolor z palety RAL, także matowy lub strukturalny. Anodowanie zachowuje metaliczny charakter aluminium i jego fakturę, ale oferuje węższą gamę kolorów.

• Wybierz anodę, gdy zależy Ci na wyglądzie metalu, cienkiej powłoce, która nie zasłania faktury i detali, oraz odporności na ścieranie.
• Wybierz malowanie proszkowe, gdy kolor ma odpowiadać identyfikacji wizualnej marki albo elementy z różnych materiałów mają wyglądać tak samo.

Efekt „imitujący anodę” w lakierze nadal jest powłoką lakierniczą. Przy zamówieniu warto więc pisać wprost, czy chodzi o anodowanie, czy o kolor przypominający anodę.

Obróbka i montaż elementów anodowanych

Kolejność prac ma znaczenie. Cięcie, wiercenie i frezowanie po anodowaniu odsłaniają surowe aluminium na krawędziach i w otworach. Gięcie anodowanej blachy może spowodować pęknięcia warstwy na łuku. Dlatego elementy widoczne z bliska najczęściej najpierw się obrabia, a dopiero potem anoduje.

Warstwa anodowa jest izolatorem elektrycznym. Jeśli metalowa obudowa podświetlanej reklamy wymaga połączenia ochronnego, styk wykonuje się na odsłoniętym metalu, a nie na anodzie. Łączniki dobiera się tak, aby ograniczyć korozję na styku różnych metali, na przykład stosując elementy ze stali nierdzewnej z podkładkami izolującymi.

Anoda dobrze znosi wodę i promieniowanie słoneczne, ale nie lubi silnie zasadowych ani kwaśnych środków czyszczących. Do mycia używa się wody z łagodnym detergentem i miękkiej ściereczki.

Grawerowanie anodowanego aluminium

Barwiona anoda dobrze nadaje się do znakowania laserem. Wiązka usuwa barwnik z warstwy i odsłania jasny, kontrastowy znak, na przykład biały napis na czarnej tabliczce. Na anodzie naturalnej uzyskanie ciemnego znaku wymaga odpowiedniego rodzaju lasera i ustawień. Więcej o technice piszemy w hasłach grawerowanie laserowe i tabliczka grawerowana.

Grawer laserowy zmienia tylko powierzchnię warstwy, więc oznakowanie jest trwałe i nie odkleja się jak naklejka. Przy tabliczkach przeznaczonych na zewnątrz warto sprawdzić, czy wybrany kolor anody jest odporny na słońce.

Aluminium anodowane w reklamie wizualnej

Najczęściej spotkasz je w profilach aluminiowych obudów kasetonów aluminiowych i ram ścianek, w blachach na litery i panele oraz w tabliczkach grawerowanych. Srebrna lub czarna anoda dobrze współgra z plexi, dibondem i szkłem, dlatego często wybiera się ją do oznakowania biur i recepcji.

W reklamach i tabliczkach stosujemy elementy z aluminium anodowanego, na przykład profile kasetonów i blachy. Samo anodowanie zlecamy wyspecjalizowanemu zakładowi w ramach realizacji. Przy zamówieniu określ, czy zależy Ci na anodzie, czy wystarczy kolor uzyskany malowaniem, oraz czy elementy będą widoczne z bliska. Od tego zależy wybór technologii i kolejności prac.

Najczęstsze pytania o anodowanie aluminium