Ploter

Co to jest ploter i do czego służy?

Ploter to urządzenie sterowane komputerowo, które wykonuje rysunek, wydruk lub obróbkę materiału według przygotowanego projektu. W reklamie nazwą tą określa się przede wszystkim drukarki wielkoformatowe oraz maszyny wycinające grafikę. Ploter drukujący nanosi obraz, a tnący nadaje materiałowi kształt. Urządzenie drukująco-tnące łączy te funkcje.

Ploter może przygotować duży plakat, napis z kolorowej folii lub naklejki wycinane po obrysie. Nie każda maszyna wykona jednak wszystkie te prace. Inne wyposażenie jest potrzebne do podawania cienkiej folii z rolki, a inne do obróbki sztywnego arkusza.

Plotery wykorzystuje się również poza reklamą, np. do rysunków technicznych, planów i map. W podziale urządzeń HP osobne grupy stanowią plotery techniczne i drukarki do grafiki. Samo określenie „wydruk z plotera” nie mówi więc, na jakim materiale powstanie praca ani czy będzie nadawała się na zewnątrz.

Rodzaje ploterów i ich zastosowania

Rodzaj	Co wykonuje	Przykładowy efekt
Drukujący	Nanosi grafikę atramentem na odpowiednie podłoże	Plakat, baner, wydruk na folii
Tnący	Prowadzi ostrze po zapisanym konturze	Litery z kolorowej folii, piktogramy
Drukująco-tnący	Drukuje obraz i wycina zaplanowany obrys	Naklejki ze zdjęciem lub wielokolorowym logo
Frezujący	Obrabia materiał obracającym się frezem	Kontur płyty, otwory, wybrania

Określenia „rolowy” i „stołowy” opisują sposób obsługi materiału. Maszyna rolowa podaje elastyczne podłoże, a stołowa utrzymuje arkusz na powierzchni roboczej. Stół może mieć różne narzędzia, ale możliwość frezowania wymaga odpowiedniego modułu. Przykładem jest moduł frezujący Zünd, przeznaczony m.in. do sztywnych tworzyw i płyt kompozytowych.

Ploter a drukarka: na czym polega różnica?

W przypadku plotera drukującego te nazwy częściowo się pokrywają. Współczesny ploter do grafiki jest zwykle drukarką wielkoformatową. W porównaniu z typową drukarką biurową różni się przede wszystkim obsługiwanym formatem i materiałami, a także sposobem podawania podłoża. Nie musi rysować każdej linii osobnym pisakiem, jak klasyczny ploter kreślący.

Ploter drukujący może odtwarzać zarówno tekst i grafikę wektorową, jak i zdjęcia. Wektorowy projekt nie zmienia zasady działania głowicy atramentowej. Natomiast do wycięcia kształtu potrzebna jest ścieżka narzędzia: sam obraz fotograficzny nie określa, którędy ma przebiegać cięcie.

Również automatyczne odcięcie gotowego wydruku od rolki nie oznacza funkcji wycinania naklejek po dowolnym obrysie. Proste cięcie poprzeczne i cięcie konturowe to różne możliwości urządzenia.

Jak powstają napisy i naklejki?

Jednokolorowy napis można wyciąć z folii o wybranej barwie, bez drukowania. Po usunięciu zbędnego tła pozostają litery, które przenosi się na szybę lub tablicę z zachowaniem odstępów. Dobór ostrza, folii i szczegółów projektu opisujemy szerzej przy ploterze tnącym.

Naklejka z fotografią lub przejściem kolorów wymaga nadruku. W procesie print & cut przygotowuje się grafikę i osobny kontur cięcia. Można użyć jednej maszyny łączącej funkcje albo drukarki i oddzielnego plotera tnącego.

Jeżeli wydruk trzeba wyjąć, np. do laminowania, po ponownym załadowaniu konieczne jest dopasowanie cięcia do obrazu. Roland DG opisuje wykorzystanie znaczników rejestracyjnych do takiego pozycjonowania. W projekcie potrzebne są też uzgodniony spad grafiki i czytelne oznaczenie konturu. Nie wystarczy narysować przypadkowej czarnej ramki wokół zdjęcia.

Materiał i technologia druku

Przy zamówieniu najważniejsze jest przeznaczenie gotowej reklamy. Plakat do wnętrza, grafika na witrynę i baner na ogrodzenie potrzebują różnych podłoży. Papier, folia oraz materiał banerowy muszą być zgodne z atramentem i warunkami pracy urządzenia.

W druku reklamowym stosuje się m.in. technologie solwentowe, ekosolwentowe, lateksowe i UV. Nie ma jednej technologii najtrwalszej w każdym zastosowaniu. O odporności decydują również materiał, warstwa ochronna, montaż i ekspozycja. Nazwa atramentu nie zastępuje doboru całego rozwiązania.

Możliwość druku na sztywnej płycie zależy od konstrukcji drukarki oraz zgodności z podłożem. Z kolei typowy ploter do wycinania folii nie służy do przecinania płyt plexi. Przy elementach przestrzennych dobieramy osobną metodę obróbki, np. frezowanie plexi, zależnie od projektu i oczekiwanej krawędzi.

Jak przygotować zlecenie na ploter?

Zamiast wybierać maszynę, opisz gotowy produkt: wymiary, liczbę sztuk, materiał lub miejsce zastosowania oraz oczekiwane wykończenie. Przy grafice na szybie podaj także stronę montażu i kierunek, z którego ma być czytana. Przy naklejkach zaznacz, czy mają pozostać na wspólnym arkuszu, czy być rozdzielone.

• Do wydruku: przekaż plik w uzgodnionym formacie, docelową skalę i zdjęcia o jakości odpowiedniej do rozmiaru ekspozycji.
• Do cięcia: potrzebne są kontury wektorowe. JPG lub PNG mogą posłużyć jako wzór do ich opracowania.
• Do druku z cięciem: przygotuj osobno obraz i ścieżkę cięcia, zgodnie z wytycznymi wykonawcy.
• Do obróbki płyt: podaj grubość, obrys, otwory oraz wymagania dotyczące dopasowania do innych części.

Szerokość rolki nie jest równa dostępnej szerokości druku lub cięcia: potrzebne są marginesy i miejsce na prowadzenie materiału. Przy dużej grafice ustalamy ewentualny podział na części. Złożoność konturu i ręczne przygotowanie po wycięciu wpływają na cenę równie realnie jak powierzchnia materiału.

W Folplex wykonujemy naklejki reklamowe, napisy i grafiki do oklejania witryn oraz wydruki wielkoformatowe. Do wyceny prześlij projekt i informacje o miejscu użytkowania. Ustalimy materiał, sposób wykonania i zakres przygotowania do montażu.